فشارسنج (Sphygmomanometer) چیست؟

فشارسنج (Sphygmomanometer) پزشکی وسیله ایست که برای اندازه گیری فشارسیستولی و فشار دیاستولی خون بکار برده می شود .فشارسنج پزشکی انواع و اقسام بسیاری دارد اما معمولا دو نوع جیوه ای و عقربه ای نسبت به دیگر مدل ها بیشترین کاربرد را دارند .

فشارسنج جیوه ای رومیزی ZenithMed مدل HSTXJ-10A

نوع جیوه ای دارای دستگاهی با ابعاد بزرگتر است و از روی ارتفاع ستون جیوه می توان فشارخون بیمار را مشخص نمود .درحالی که در نوع عقربه ای ،صفحه ای مانند کیلومتر شمار اتومبیل وجود دارد کخ محل عقربه روی این صفحه فشارخون سیستولی و دیاستولی را نشان می دهد .فشارسنج جیوه ای معمولا دقیق تر و سودمندتر از دیگر فشارسنج ها بوده و دوام بیشتری دارد ،ولی بعلت حجم بالا و دشواری جابجایی کمتر مورد استفاده قرار می گیرد

تعریف فشارخون :

خون برای جریان یافتن در شریان های بدن و انتقال مواد غذایی به اعضا و بافت های مختلف ،نیازمند نیرویی است که فشارخون نامیده شده و مولد آن قلب است .قلب به طور مداوم خون را به درون دو شریان عمده بدن ،آئورت و شریان ششی ،پمپ می کند .از آنجا که پمپاژ خون توسط قلب به داخل شریان ها باعث ایجاد نبض می شود ،فشارخون شریانی بین دو سطح حداکثر و حداقل در نوسان است .سنجش فشارخون غالبا از طریق شریان بازویی انجام می گیرد و در این دو سطح اندازه گیری می شود.

زمانی که قلب منقبض می شود ،فشارخون به حداکثر مقدار خود می رسد .این سطح سطح را فشار حداکثر یا سیستولی می نامند .سطح حداقل یا دیاستولی در زمان استراحت قلب که فشارخون به حداقل مقدار خود می رسد ،بدست می آید .دو سطح فشارخون به صورت دو عدد کنار هم یا بصورت کسر برحسب میلی متر جیوه نشان داده می شوند ،به عنوان مثال ۸۰/۱۲۰ که عدد بزرگتر (۱۲۰) معادل فشارحداکثر و عدد کوچک تر (۸۰) معادل فشار حداقل است .

فشارخون به چه چیزی بستگی دارد؟

فشارخون به دو عامل مهم بستگی دارد : عامل اول برون ده قلب است ،که به مقدار خونی گفته می شود که قلب در واحد زمان (برحسب دقیقه) به درون آئورت پمپ می کند .عامل دیگر ،مقاومت رگ است که مقاومتی که در رگ ها و در مسیر خروج خون از قلب بوجود می آید .

رابطه این عوامل بصورت زیر نمایش داده می شود :

مقاومت رگ × برون ده قلب =فشارخون

علاوه بر مقاومت رگ و برون ده قلبی ،عوامل مختلفی در طول روز بر فشارخون تاثیر گذار هستند .از جمله این عوامل می توان به وضعیت بدن، فعالیت مغز ،فعالیت گوارشی ،فعالیت عضلانی ،تحریکات عصبی ،تحریکات دردناک ،مثانه پر و عوامل محیطی همچون دمای هوا و میزان صدا ،مصرف دخانیات ،الکل ،قهوه و دارو را نام برد .

انواع فشارخون :

فشارخون مطلوب :فشارماکزیمم کمتر از ۱۲۰ میلی متر جیوه و فشارمینیمم کمتر از ۸۰ میلی متر جیوه .

فشارخون طبیعی :فشارماکزیمم کمتر از ۱۳۰ میلی متر جیوه و فشار مینیمم کمتر از ۸۵ میلی متر جیوه .

فشارخون کمی بالاتر از طبیعی :فشارماکزیمم بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ میلی متر جیوه یا فشار مینیمم بین ۸۵ تا ۹۰ میلی متر جیوه .

فشارخون بالا :فشار ماکزیمم ۱۴۰ میلی متر جیوه و بیشتر یا فشار مینیمم ۹۰ میلی متر جیوه و بیشتر .

اهمیت اندازه گیری فشارخون :

فشارخون بالا یکی ازعوامل خطرساز در بیماری های عروق کرونر قلب (عروق تغدیه کننده قلب) است و به اعضای حیاتی مهم همچون مغز ،قلب ،کلیه و چشم آسیب جدی می رساند .اگر فشارخون بالا به درستی تشخیص داده شده و درمان شود ،می توان از بسیاری از عوارض آن پیشگیری نمود.

فشارسنج جیوه ای

این نوع فشارسنج مهم ترین استاندارد اندازه گیری فشارخون شناخته می شود .در این دستگاه ها ،یک ستون جیوه مثل دستگاه دماسنج وجود دارد که فشار را نشان می دهد .احتمال درست کارنکردن این دستگاه خیلی کم است .ستون جیوه تنها چیزی است که در آن حرکت می کند .هنگام خواندن فشار ،باید به اعدادی دقت شود که در دو طرف ستون جیوه ارائه شده اند .با این حال ،استفاده از فشارسنج جیوه ای روبه کاهش است ،چون جیوه سمی است و می تواند محیط را آلوده کند .

فشارسنج عقربه ای

بعضی از دستگاه های فشارسنج عقربه ای هستند .فشارسنج عقربه ای وسیله ای است فنردار که با استفاده از فشار هوا عقربه ای را روی صفحه مدرجی حرکت می دهد که هر درجه ی آن نشانگر یک میلی متر جیوه است .این نوع فشارسنج ارزان و حملش نسبت به نوع جیوه ای راحت تر است .

فشارسنج دیجیتالی

نوع دیگری از فشارسنج ها وجود دارد که دارای کاربری راحت تری بوده و به طور کلی دارای یک کاف و مانیتور نمایش اطلاعات هستند. این مدل از فشارسنج ها در دونوع بازویی و مچی در بازار موجود می باشند که معمولا نوع بازویی از محبوبیت و دقت بیشتری برخوددار است .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *